Барилгын зураг төслийн Магадлал (Экспертиз) гэдэг нь боловсруулсан зураг төсөл нь Монгол Улсын барилгын норм, дүрэм, стандарт, аюулгүй байдлын шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг хөндлөнгийн мэргэжлийн шинжээчээр хянуулж, дүгнэлт гаргуулах үйл ажиллагаа юм.
Өөрөөр хэлбэл, энэ нь барилга барьж эхлэхээс өмнө “энэ зургаар баривал нурахгүй, шатахгүй, хүний амь насанд аюулгүй” гэдгийг төрөөс баталгаажуулж буй хяналтын шат юм.
1. Магадлалыг хэн хийдэг вэ?
Магадлалыг тусгай зөвшөөрөл бүхий байгууллагууд болон эрх бүхий шинжээч инженерүүд хийдэг:
- Төрийн магадлал: Барилга, хот байгуулалтын яамны харьяа “Барилгын хөгжлийн төв” (БХТ) дээр улсын төсвийн хөрөнгө оруулалттай болон томоохон хэмжээний барилга байгууламжуудыг хянадаг.
- Хувийн магадлал: Барилгын хөгжлийн төвөөс эрх авсан хувийн хэвшлийн магадлалын товчоо буюу компаниуд амины орон сууц болон бусад арилжааны барилгын зургийг хянах эрхтэй байдаг.
2. Магадлалаар юуг хянадаг вэ?
Шинжээчид дараах 5 үндсэн чиглэлээр зураг төслийг нэг бүрчлэн шалгадаг:
- Архитектур: Өрөө тасалгааны стандарт, галын аюулгүй гарц, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд зориулсан шийдэл байгаа эсэх.
- Барилга бүтээц (Конструкци): Суурь, багана, нурууны тооцоо зөв эсэх, газар хөдлөлтөд тэсвэртэй эсэх.
- Инженерийн шугам сүлжээ: Халаалт, салхивч, цэвэр бохир ус, цахилгаан хангамжийн тооцоо норм дүрэмд нийцэж буй эсэх.
- Галын аюулгүй байдал: Гал гарсан үед ажиллах дохиолол, унтраах систем, материалын шатамхай байдал.
- Төсөв: Ажлын тоо хэмжээ болон үнэ ханш бодитой эсэх (Улсын төсвийн ажилд илүү хамаатай).
3. Магадлал хийлгэхгүй бол яах вэ?
- Барилга барих зөвшөөрөл олгохгүй: Барилгын ажлын зөвшөөрөл авахын тулд магадлалын эерэг дүгнэлт заавал хавсаргана.
- Санхүүжилт зогсох: Банкны зээлээр барьж байгаа тохиолдолд банк магадлалын дүгнэлт шаардана.
- Улсын комисс хүлээж авахгүй: Барилга дууссаны дараа ашиглалтад оруулахад хамгийн анхны баримт бичиг нь магадлалаар батлагдсан зураг байдаг.
4. Захиалагчид юуг анхаарах вэ?
Захиалагч та зураг төслийн компанитай гэрээ байгуулахдаа “Магадлалын дүгнэлт гаргуулах” зардлыг хэн хариуцах, зурагт алдаа гарвал архитектор инженерүүд өөрсдийн зардлаар засаж магадлалаар оруулах зэргийг тодорхой тусгах хэрэгтэй.