Барилгын зураг төсөл боловсруулахаас өмнө хийгддэг хамгийн чухал бөгөөд анхдагч алхам бол Инженер-геологийн судалгаа юм. Захиалагчид үүнийг “зүгээр нэг газар өрөмдөж шороо үзэх ажил” гэж дутуу үнэлэх талтай байдаг ч энэ нь барилгын насжилт, аюулгүй байдлын суурь болдог.
Геологийн судалгаа заавал хийлгэх 5 үндсэн шалтгаан:
1. Суурийн төрөл, гүнийг зөв тогтоох
Хөрс болгон өөр өөр даацтай. Зарим хөрс сийрэг, зарим нь хад чулуутай эсвэл олон жилийн цэвдэгтэй байдаг. Судалгаа хийснээр тухайн барилгад хуумгай суурь, шугаман суурь, эсвэл гадас суурийн аль нь тохирохыг инженер тооцоолж гаргадаг. Судалгаагүйгээр суурийг хийвэл барилга баригдсаны дараа хазайх, суулт өгөх эрсдэлтэй.
2. Гүний усны түвшинг тодорхойлох
Газрын доорх ус ямар гүнд байгааг мэдэхгүйгээр подвалтай барилга баривал барилгын ашиглалтын явцад подвал руу ус алдах, чийг цохих, суурь идэгдэх асуудлууд үүсдэг. Геологийн дүгнэлтээр ус тусгаарлалтыг (hydro-insulation) хэрхэн хийхийг шийддэг.
3. Хөрсний овойлт, суултаас сэргийлэх
Монгол орны нөхцөлд хөрсний хөлдөлтийн гүн маш чухал. Чийгтэй хөрс хөлдөхдөө эзлэхүүн нь томорч барилгыг “дээш өргөх” (овойлт), гэсэхдээ “доош суулгах” үзэгдэл болдог. Энэ нь барилгын хананд том хэмжээний цууралт үүсэх гол шалтгаан болдог.
4. Зардал хэмнэх
Захиалагчид геологийн судалгаанаас мөнгө хэмнэх гэж оролддог ч эсрэгээрээ илүү зардал гаргах нь бий. Жишээ нь: Хөрсний даацыг мэдэхгүйгээс болоод хэт их арматур, бетон ашиглаж “илүүдэл” бат бөх суурь хийх, эсвэл буруу суурь хийснээс болж дараа нь хүчитгэл хийхэд асар их зардал гардаг.
5. Хууль ёсны шаардлага
Барилгын зураг төсөлд Магадлал (Экспертиз) хийлгэхэд геологийн дүгнэлт байхгүй бол зургийг батлах боломжгүй байдаг. Мөн улсын комисс барилгыг хүлээн авахад энэхүү дүгнэлтийг заавал шаарддаг.