Барилгын зураг төсөл боловсруулах явцад Эх загвар зураг (Conceptual Design) болон Ажлын зураг (Detailed Working Drawing) гэсэн хоёр үндсэн үе шат байдаг. Захиалагчид ихэвчлэн эхний шатны гоё зургийг хараад “ингээд л барьчихна” гэж андуурдаг.
Эдгээрийн ялгааг энгийнээр тайлбарлавал:
1. Эх загвар зураг (ЭЗ) – “Юу барих вэ?”
Энэ бол барилгын ерөнхий концепци, санааг гаргах шат юм.
- Агуулга: Барилгын гадна харагдах байдал (3D рендер), өрөө тасалгааны хуваарилалт, барилгын хэмжээ, байршил.
- Зорилго: Захиалагчид барилгынхаа ерөнхий төрхийг харуулж зөвшөөрүүлэх, мөн хот төлөвлөлтийн байгууллагаас “Архитектур төлөвлөлтийн даалгавар” буюу барих зөвшөөрөл авахад ашиглагдана.
- Дутагдалтай тал: Энэ зургаар барилга барих боломжгүй. Учир нь энд ямар ч инженерийн тооцоо, материалын нарийн хэмжээ, шугам сүлжээний шийдэл байдаггүй.
2. Ажлын зураг (АЗ) – “Хэрхэн барих вэ?”
Энэ бол барилга угсралтын талбай дээр инженер, техникийн ажилчдын барьж ажиллах үндсэн “гарын авлага” юм.
- Агуулга:
- Бүтээцийн зураг: Суурь, багана, дам нуруунд орох арматурын тоо, бетоны марк, зангилаа бүрийн нарийн хэмжээ.
- Инженерийн шугам сүлжээ: Цахилгааны утас хаагуур явах, сантехникийн хоолойн диаметр, халаалтын систем, салхивч гэх мэт.
- Нарийвчилсан хэсэглэл: Дээврийн үе давхарга, цонхны уулзвар, шатны алхам бүрийн тооцоо.
- Зорилго: Барилгыг яг таг төлөвлөгөөний дагуу, аюулгүй барих, материалын төсвийг нарийн гаргах, Улсын комисст хүлээлгэж өгөх.
Гол ялгаануудыг харьцуулбал:
| Шинж чанар | Эх загвар зураг (Concept) | Ажлын зураг (Working Drawing) |
|---|---|---|
| Харагдац | Гоё, чамин 3D зургууд | Хар цагаан, шугаман, нарийн тоотой |
| Хэрэглээ | Санаа ойлгох, зөвшөөрөл авах | Барилга угсралт, угсралтын хяналт |
| Тооцоолол | Байхгүй (багцаа) | Маш нарийн (инженерийн тооцоотой) |
| Төсөв | Багцаа төсөөлөл | Бодит, нарийн зардал |
Дүгнэлт: Эх загвар зураг бол барилгын “нүүр царай”, харин ажлын зураг бол барилгын “зүрх ба яс” юм. Зөвхөн эх загвар зургаар барилга эхлүүлэх нь ямар ч зураггүй барьсантай адил эрсдэл дагуулдаг.